25 juli 2019

2019-07-25: Wernher Von Braun: van raketbouwer voor Hitler tot Apollo-held - Wernher Von Braun: From rocket builder for Hitler to Apollo hero

Een buste van Wernher von Braun is te zien op het bestuurscomplex van NASA's Marshall Space Flight Center op 17 juli 2019 in Huntsville, Alabama. 
A bust of Wernher von Braun is seen at the administration complex of NASA's Marshall Space Flight Center on July 17, 2019, in Huntsville, Alabama.
(Loren Elliott/AFP)

Nederlands -English

NEDERLANDS:

Het strijkt de dochter van een Duitse wetenschapper, die een sleutelrol speelde in het Amerikaanse ruimtevaartprogramma, tegen de haren in om haar vader een nazi te horen noemen. Zij zegt dat hij herinnerd moet worden omdat hij Amerika op weg naar de maan heeft geholpen

Door: Ivan Couronne - Times of Israel
Vertaling; Paula van den Bos - IsraelCNN

HUNTSVILLE, Alabama (AFP) - Wernher von Braun was de raketingenieur die de gevreesde V-2-raket van de nazi’s ontwierp, welke dood en verderf zaaide in geallieerde steden in de Tweede Wereldoorlog. Later was hij de visionaire architect achter het Apollo-programma die de mens op de maan zette.

Maar voor zijn kinderen was hij ook iets anders: vader.

"Als kind was hij gewoon mijn vader", zei zijn tweede dochter, Margrit von Braun, die werd geboren in Huntsville, Alabama, waar al tientallen jaren haar vader wordt vereerd als een held.

"Terugkijkend als een volwassene, denk ik altijd: waarom hebben we niet meer aandacht besteed aan het bijhouden van een dagboek of een journaal of zoiets?"

Margrit von Braun, dochter van Wernher von Braun, staat voor een portret op 17 juli 2019 in het Amerikaanse Space & Rocket Center in Huntsville, Alabama. (Loren Elliott / AFP)

Toen het Westen en de Sovjet-Unie na de oorlog de knapste koppen uit het Derde Rijk probeerden te veroveren, waren de VS in staat om Von Braun te ex filtreren, die hen niet alleen ongebruikte V-2-raketten beloofde, maar ook een schat aan documenten en ongeveer honderd van zijn top wetenschappers en ingenieurs.

Ze werden voor het eerst naar Texas gebracht in september 1945, aanvankelijk zonder hun families. Vervolgens in 1950 naar het toen nog piepkleine landbouwstadje Huntsville, waar het leger een wapenarsenaal ombouwde tot een centrum voor raketontwikkeling.

‘Wilkommen’

De Duitsers en hun families integreerden perfect. Margrit werd geboren in 1952, acht jaar voordat het raketcentrum werd overgebracht naar de pas opgerichte NASA. Von Braun werd de eerste directeur van het Marshall Space Flight Center.

"Ik had een vrij normale jeugd," vertelde Margrit AFP, die is teruggekeerd naar haar geboortestad om deel te nemen aan vieringen van de 50e verjaardag van Apollo 11.

De von Brauns woonden in een deel van de stad vol met andere Duitse families. Ze spraken zowel Duits als Engels thuis, en Margrit bleef tweetalig.

Maar "Ik heb nooit echt de term Duits Amerikaans gebruikt, ik heb mezelf altijd als eerste als een Amerikaanse beschouwd," zei ze.

Ze verliet Huntsville om haar studie voort te zetten en heeft de afgelopen 42 jaar in Idaho gewoond, waar ze hoogleraar milieutechnologie aan de staatsuniversiteit werd.

Ze was ook medeoprichter van TerraGraphics, een non-profitorganisatie die werkt aan het verminderen van de impact van milieuvervuiling op de gezondheid van de mens in landen als Nigeria.

"Mijn eigen reis is veel meer aards terwijl de gerichtheid van mijn vader veel meer buitenaards was.  Ook andere planeten hadden zijn interesse," zei ze.

Een tentoonstelling die het NASA-kantoor van Wernher von Braun vertegenwoordigt, is te zien in het Davidson Center for Space Exploration op 16 juli 2019 in het Amerikaanse Space & Rocket Center in Huntsville, Alabama. (Loren Elliott / AFP)

“Maar,” voegde ze eraan toe, “onze paden waren meer verbonden dan je op het eerste gezicht zou denken.”

"Toen we de aarde voor het eerst zagen, als een aparte, mooie blauwe knikker in het universum, was dat ook echt de geboorte van de milieubeweging in dit land."

Margrit herinnert zich nog steeds de reactie van haar vader op die noodlottige dag een halve eeuw geleden toen zijn kolossale Saturn V-raket vanuit Florida werd gelanceerd: "Bijna de volgende dag hadden ze het over het gaan naar Mars."

'Als hij hier vandaag zou zijn, zou hij geschokt en teleurgesteld zijn dat we niet al lang voor de tweede keer naar de maan zijn geweest, maar dat we ook niet naar Mars zijn gegaan.'

Heb het niet over de oorlog.

Hoewel de aandacht van von Braun volledig uitging naar zijn dromen om het bereik van de mensheid in de ruimte te vergroten, was één onderwerp zeker verboden: de oorlog.

De wetenschapper werkte voor het naziregime en leidde het V-2-programma van Peenemunde aan de Oostzee.

Tegen het einde van de oorlog richtte Hitler zich op Londen en Antwerpen met 's werelds eerste geleide lange afstand ballistische raket, waarbij enkele duizenden burgers en soldaten om het leven kwamen.

Er wordt aangenomen dat er nog meer zijn omgekomen tijdens het fabriceren van dat wapen. Tussen 10 en 20 duizend dwangarbeiders uit het concentratiekamp Dora stierven onder onmenselijke omstandigheden.

Een algemeen overzicht van de uitgebreide schade veroorzaakt door een nazi-V2-raketbom nadat deze op 8 maart 1945 in de Farringdon Road-markt in de stad Londen was gevallen. (AP Photo)

Von Braun trad in 1937 toe tot de nazi-partij en was ook een officier van de gevreesde paramilitaire ‘Schutzstaffel’ (SS).

Historici zijn verdeeld over hoe ze zijn nalatenschap moeten zien: de meest fanatieke onder hen noemen hem een oorlogsmisdadiger, terwijl anderen een man zien die weinig keus had dan mee te gaan met de totalitaire regering van die tijd.

Weer anderen voeren argumenten aan tegen het ophemelen van historische figuren tot helden of hen voor het gemak te reduceren tot schurken.

"De dingen die in oorlogstijd gebeurden zijn erg moeilijk te ontrafelen," zei Margrit. "Misschien wordt u gevraagd om dingen te doen en u hebt daar helemaal geen keus in."

"Ik denk niet dat mensen toen het soort keuzes hadden waar we nu in een democratie als Amerika aan gewend zijn," voegde ze eraan toe.

Een historische foto van Wernher von Braun is te zien op de Astronomische Vereniging van Von Braun op 16 juli 2019 in Huntsville, Alabama. (Loren Elliott / AFP)

Ze waardeert het dan ook niet dat mensen om deze reden schrijven over 'de nazi Wernher von Braun'.

"De Amerikanen rekruteerden raketgeleerden en die raketgeleerden hielpen Amerika naar de maan te gaan. Dus ik zou denken dat die karakterisering meer correct is," zei ze, zonder een teken van irritatie te tonen.

Dus hoe zou ze reageren op historicus Michael Neufeld, die een biografie over haar vader schreef en aan AFP vertelde dat de mensen in Huntsville in 'diepe ontkenning' leven?

'Ik vind dat nogal moeilijk om te zeggen,' zei ze, eraan toevoegend dat ze Neufelds werk niet had gelezen.

"Ik denk dat die groep mensen hier is gekomen om iets goeds te doen. En om Amerika een impuls in een positieve richting te geven. En dat is waar Huntsville trots op is. '

_________________________________________

ENGLISH

Daughter of German scientist who played key role in US space program bristles at labeling him a Nazi, says he should be remembered for helping America get to the moon.

By: Ivan Couronne - Times of Israel
Translation: Paula van den Bos - IsraelCNN

HUNTSVILLE, Alabama (AFP) — Wernher von Braun was the rocket engineer who designed the Nazis’ dreaded V-2 missile that rained death on Allied cities in World War II, and later the visionary architect behind the Apollo program that put man on the Moon.

But to his children, he was also something else: dad.

“As a child, he was just my father,” said his second daughter Margrit von Braun, who was born in Huntsville, Alabama, where for decades her father has been celebrated as a hero.

“As an adult looking back I always think, why didn’t we pay more attention or keep a diary or a journal or something?”

Margrit von Braun, daughter of Wernher von Braun, stands for a portrait on July 17, 2019, at the US Space & Rocket Center in Huntsville, Alabama. (Loren Elliott/AFP)

As the West and Soviet Union scrambled to claim the Third Reich’s best minds following the war, the US was able to exfiltrate Von Braun, who promised them not only unused V-2 rockets, but also troves of documents and about a hundred of his top scientists and engineers.

They were first brought to Texas in September 1945, initially without their families, then in 1950 to what was then the tiny farming town of Huntsville, where the army transformed a weapons arsenal into a center for missile development.

Wilkommen

The Germans and their families integrated perfectly. Margrit was born in 1952, eight years before the missile center was transferred to the newly-created NASA. Von Braun was named the first director of the Marshall Space Flight Center.

“I had a pretty normal childhood growing up,” Margrit told AFP, who has returned to her hometown to take part in celebrations for the 50th anniversary of Apollo 11.

The von Brauns lived in a part of town filled with other German families. They spoke both German and English at home, and Margrit remains bilingual.

But “I never really used the term German American, I’ve always considered myself an American first,” she said.

She left Huntsville to pursue her studies and has lived for the past 42 years in Idaho, where she became a professor of environmental engineering at the state university.

She also co-founded TerraGraphics, a non-profit that works to reduce the human health impact of environmental contamination in countries such as Nigeria.

“My own journey has been much more Earthbound when my father was obviously, you know, going beyond Earth, and interested in going to other planets,” she said.

An exhibit representing Wernher von Braun’s NASA office is seen at the Davidson Center for Space Exploration on July 16, 2019, at the US Space & Rocket Center in Huntsville, Alabama. (Loren Elliott/AFP)

But, she added, their paths were more connected than one might first think.

“When we first saw the Earth, as a separate, beautiful blue marble in the universe, that was also really the birth of the environmental movement in this country.”

Margrit still remembers her father’s reaction that fateful day half a century ago when his colossal Saturn V rocket launched from Florida: “Almost the next day, they were talking about going to Mars.”

“If he were here today, he would be shocked and disappointed that not only have we not been back to the Moon in a long time, but that we haven’t proceeded to go to Mars.”

Don’t mention the war

If von Braun was consumed by his dreams of expanding mankind’s reach into space, one subject was definitely verboten: the war.

The scientist worked for the Nazi regime, managing the V-2 program from Peenemunde on the Baltic Sea.

Toward the end of the war, Hitler targeted London and Antwerp with the world’s first guided long-range ballistic missile, killing several thousand civilians and soldiers.

Even more are thought to have perished building the weapon. Between 10 and 20 thousand forced laborers brought in from the Dora concentration camp died toiling in inhumane conditions.



A general view of the extensive damage caused by a Nazi V2 rocket bomb after it had fallen in Farringdon Road Market in the city of London on March 8, 1945. (AP Photo)

Von Braun joined the Nazi party in 1937 and was also an officer of the feared paramilitary Schutzstaffel (SS).

Historians are divided over how to view his legacy: the most strident call him a war criminal, while others see a man who had little choice but to go along with the totalitarian government of the time.

Still others argue against reducing historical figures to heroes or villains for easy narratives.

“The things that happened during wartime are very difficult to unravel,” said Margrit. “You may be asked to do things, but it’s not like you can say no.”

“I don’t think people have the kinds of choices that we living in a democracy in America can relate to,” she added.

For these reasons, she doesn’t appreciate it when people write “the Nazi Wernher von Braun.” 

A historic photo of Wernher von Braun is seen at the Von Braun Astronomical Society on July 16, 2019, in Huntsville, Alabama. (Loren Elliott/AFP)

“The Americans recruited rocket scientists, and the rocket scientists helped America get to the Moon. So I would think that characterization is more correct,” she said, without betraying any signs of irritation.

So how would she respond to historian Michael Neufeld, who wrote a biography on her father and told AFP the people of Huntsville are living in “profound denial?”

“I think that’s a pretty harsh thing to say,” she said, adding she had not read Neufeld’s work.

“I think that group of people came here to do something good. And to move America into a positive direction. And that’s what Huntsville is proud of.”

211 views