04 mei 2020

2020-05-04: De Dodenherdenking overdacht - Commemoration of the Dead thought


Persoonsbewijzen ouders Ernst Lissauer. Collectie Ernst Lissauer 

Nederlands - English

NEDERLANDS:

Joden vragen zich eenmaal per jaar af: “Waarom is deze avond anders dan alle andere avonden?” En dat is niet op 4 mei. Ik heb dit credo, dat op de Seideravond slaat (Exodus), altijd op 4 mei geplakt. In mijn jeugd ervoer ik de bijzondere vierde mei in ons gezin als veel serieuzer dan de Joodse gedenkdagen. 

Door: 4 mei 2020 - Ernst Lissauer - ON (Ongehoord Nederland)

Ik moet zeven zijn geweest toen ik een begin van begrip begon te krijgen van de oorzaak van de spanning in huis op die dag van het jaar. Nu wordt mijn jongste dochter deze zomer zeven en heb ik nog geen idee hoe ik haar dit verhaal moet vertellen. Mijn moeder wilde soms na lang aandringen wel eens één van haar spannende verzetsverhalen vertellen, waar we dan ademloos naar luisterden. Mijn vader sprak met geen woord over die tijd.

Toch was het mijn vader die de valse persoonsbewijzen, Jodensterren en andere oorlogsparafernalia zorgvuldig had bewaard. Ik kan haar die oude spullen laten zien, maar dat zegt haar niets. Alleen de Davidsterren zal ze herkennen. Het herdenken doen we niet meer op 4 mei maar op Yom Hashoah, zo’n twee weken eerder. Ik vertel de kinderen dan dat we opa en oma herdenken en waarom we niet, zoals de kinderen op school, ooms tantes en al die andere familieleden hebben die de achterban van een gezin horen te vormen.


Foto: Collectie Ernst Lissauer  

  De jongste snapt daar nog niets van maar vindt haar kettinkje met Davidster buitengewoon interessant en ze is er apetrots op. Dat is voorlopig genoeg. Het blijft een dilemma van de ouders: wanneer doorbreek je het onbevangen leventje van een kind met de afgrijselijke realiteit?

Het heeft decennia geduurd voordat ik 4 mei kon loslaten. Het zat er door onze ouders ingestampt, al hebben ze na de oorlog maar kort geleefd. Doordat 4 mei de laatste jaren werd gekaapt door allerlei belangengroepen en een bezoedeld Comité 4 en 5 mei, gingen we langs natuurlijke weg naar de officiële Holocaust-herdenkingsdag Yom Hashoah. Eigenlijk veel natuurlijker, al beleven we dat nu onderling zonder de landgenoten die ons omringen.

Het Joodse volk en zijn religie kennen geen zendingsdrang. Ze zijn er gewoon en hebben hun eigen gewoonten en rituelen. Daar merken anderen niets van. Voor de oorlog kon men de orthodox geklede Joden in het straatbeeld herkennen, maar dat hebben ze wel afgeleerd. Weinigen zullen openlijk een keppeltje durven dragen, maar de Talmoed leert: de wetten van het land waar je leeft gaan boven de Joodse wet. When in Rome, do as the Romans do.

Het is ook zeker geen protest tegen 4 mei, want misschien ga ik daar ook wel even naartoe. Daar kan ik stilstaan bij de mensen die Joden hielpen onderduiken of in het verzet zaten en de mensen die het leven lieten in de Hongerwinter. Maar eigenlijk sta je daar bij Yom Hashoah ook al bij stil.

Het is goed dat er wordt herdacht op 4 mei. Voor Joden hoeft dat niet. Zij zijn er iedere dag en nacht van doordrongen. De lange geschiedenis van vervolging zit in hun genen en ze hebben een speciale radar ontwikkeld die ze waarschuwt tegen antisemitisme. Die radar laat ik bij mijn jongste dochter nog maar even ongebruikt. Bij de oudste heb ik die pas op haar veertiende hoeven activeren. Ze droeg toen nog een Davidster. Ze verloor in korte tijd al haar schoolvriendinnen en ook de kitten die haar was beloofd ging plotseling niet door. De gouden Davidster ligt nu weer in een doosje. Kortgeleden heeft ze van iemand zilveren oorbellen gekregen met een christelijk kruis. Die draagt ze nu.


Foto: Collectie Ernst Lissauer   

Het Joodse volk in de diaspora is bijna onzichtbaar geworden. Dat is niet een Joods probleem. Daar moeten de hospiterende volkeren mee in het reine komen. Het is hun probleem. Zeker nu Israël weer bestaat en er voorgoed is, is er een veilig heenkomen en daarmee een effectief einde aan de mogelijkheid van volkerenmoord op het Joodse volk. Het Israëlische volksleger, de IDF, beschermt Joden overal ter wereld. Het is erop gericht bedreigde Joden te repatriëren terwijl het thuisland ferm wordt verdedigd.

De door Iran en anderen gewenste Shoa zal niet slagen. De delegitimering van de Joodse staat door weer anderen, waaronder de EU, slaagt evenmin en waar zij faalt wordt Israël alleen maar sterker. De weigering van onze regering om de Nederlandse ambassade naar Jeruzalem te verplaatsen, maar het daar wel handhaven van een ‘Palestijnse diplomatieke post’ – zoals Forum voor Democratie onlangs aan het licht bracht – is daar een voorbeeld van. Jeruzalem wordt er nooit minder ‘hoofdstad’ van, maar men weet feilloos de diepste gevoelens van het Joodse volk te krenken, dat die hoofdstad nota bene zelf heeft gesticht.

In dat licht – en met de steun aan talloze anti-Joodse organisaties en NGO’s tot inmenging in het Israëlische Hooggerechtshof aan toe – zijn de late excuses van onze premier magertjes. De archieven blijven dicht voor Nazi-jagers en er is lang gewacht met het oog op mogelijke schadeclaims. Er is gewacht tot er nog maar een handjevol Holocaustoverlevenden over waren.  Een weinig oprecht sorry voor de geoliede medewerking van de Nederlandse ambtenarij aan de Jodenvervolging. Maar ook daar moeten ze ieder jaar weer mee in het reine komen: de herdenkers op 4 mei.

Hoe leg je een kind van amper zeven jaar deze inktzwarte realiteit in haar omgeving uit? Toen ik nog 4 mei aanhield als herdenkingsmoment voor de Holocaust placht ik de doos met oorlogsparafernalia, die mijn vader zorgvuldig had bewaard en die later werd aangevuld met de dossiers van de Stichting 40-45, uit te pakken.

De valse namen, mijn moeder noemde zich Marie Teuben-Verbrugge en kwam zogenaamd uit Hoogezand, en de vele ongebruikte Jodensterren. De opgerolde briefjes die door de gevangenismuur werden gesmokkeld en die ik nooit heb geopend. De vervalste vergunning om een fiets te mogen bezitten en zo meer. Zo tastbaar en dichtbij als de geërfde radar voor antisemitisme, die ik ongewild met mij meedraag en voor haar nog even verborgen hoop te houden.


Foto: Collectie Ernst Lissauer   

Ze vroeg laatst waar ‘oma’ begraven ligt zodat ze een steentje op haar graf kan leggen. Dat was na het voorlezen in haar bedje, waarna ik haar vertelde over ‘de bank van oma’ (dat was haar overgrootmoeders bank die thuis zo genoemd werd) en nu in haar kamer staat. “Oma’s familie vluchtte ooit uit Portugal en had een bank uit de synagoge meegenomen. En nu staat hij in jouw kamer.”

Zo ontweek ik de vraag over het graf van mijn oma Vaz Dias. Hoe leg je haar uit dat ze tot een slavenvolk behoort dat eeuwig vervolgd is? Waarom er bij haar geen familie is zoals bij andere kindjes op school?

Over de auteur

Ernst Lissauer 

Chef Parlement Omroep ON (Ongehoord Nederland)



*******************************
ENGLISH:


Identification documents of parents Ernst Lissauer. Collection Ernst Lissauer

Jews ask once a year, "Why is this evening different from all other evenings?" And that is not on May 4. I have always pasted this creed, which refers to the Seider evening (Exodus), on May 4. In my youth I experienced the special May 4th in our family as much more serious than the Jewish memorial days.

Source: May 4, 2020 - Ernst Lissauer - ON

I must have been seven when I started to understand the cause of the tension in the house that day of the year. Now my youngest daughter turns seven this summer and I have no idea how to tell her this story. My mother sometimes wanted to tell one of her exciting resistance stories after a long insistence, which we listened to breathlessly. My father did not speak a word about that time.

Yet it was my father who had carefully preserved the false identity cards, Star of David, and other war paraphernalia. I can show her those old things, but that doesn't mean anything to her. Only the stars of David will recognize them. We will no longer commemorate on May 4 but at Yom Hashoah, about two weeks earlier. I then tell the children that we commemorate grandparents and why we do not, like the children in school, have aunts and all those other relatives who should be the supporters of a family.


Photo: Ernst Lissauer Collection

The youngest does not understand it yet, but finds her chain with Star of David extremely interesting and she is very proud of it. That is enough for now. It remains a dilemma of the parents: when do you break the open-minded life of a child with the horrible reality?

It took me decades to release May 4. It was put in there by our parents, although they lived only briefly after the war. Due to the hijacking of May 4 by various interest groups and a tarnished Committee May 4 and 5, we naturally went to the official Holocaust memorial day Yom Hashoah. Actually much more natural, although we now experience it among ourselves without the countrymen who surround us.

The Jewish people and their religion have no missionary drive. They are just there and have their own customs and rituals. Others do not notice this. Before the war, the orthodox dressed Jews could be recognized in the street, but they have learned that. Few will openly dare to wear a yarmulke, but the Talmud teaches: the laws of the country where you live outweigh Jewish law. When in Rome, do as the Romans do.

It is certainly not a protest against May 4, because maybe I will go there too. There I can dwell on the people who helped Jews go into hiding or in the resistance and the people who died in the Hunger Winter. But actually you already think about that at Yom Hashoah.

It is good that there is commemorated on May 4. This is not necessary for Jews. They are pervaded by it day and night. The long history of persecution is in their genes and they have developed a special radar that warns them against anti-Semitism. I leave that radar unused for my youngest daughter. With the oldest, I only had to activate it at the age of fourteen. She was still wearing a Star of David at the time. In a short time she lost all her school friends and the kitten that had been promised to her suddenly fell through. The golden Star of David is now back in a box. Recently she received silver earrings with a Christian cross from someone. She now wears it.


Photo: Ernst Lissauer Collection

The Jewish people in the diaspora have become almost invisible. That is not a Jewish problem. The hospitable peoples must come to terms with this. It is their problem. Certainly now that Israel exists again and is there for good, there is a safe escape and thus an effective end to the possibility of genocide of the Jewish people. The Israeli people's army, the IDF, protects Jews around the world. It aims to repatriate endangered Jews while the homeland is firmly defended.

The Shoa desired by Iran and others will not succeed. Nor is the delegitimization of the Jewish state by others, including the EU, successful and where it fails Israel is only going to get stronger. Our government's refusal to move the Dutch embassy to Jerusalem, but maintaining a "Palestinian diplomatic post" there - as the Forum for Democracy recently revealed - is an example of this. Jerusalem will never become less "capital" of it, but it is known to infallibly hurt the deepest feelings of the Jewish people, which the capital itself founded.

In that light - and with the support of numerous anti-Jewish organizations and NGOs to interfere in the Israeli Supreme Court - the late apologies of our Prime Minister are thin. The archives remain closed to Nazi fighters, and a long wait has been made for potential claims for damages. It has been waited for only a handful of Holocaust survivors to remain. A little sincerely sorry for the well-oiled cooperation of the Dutch civil service in the persecution of the Jews. But they also have to come to terms with that every year: the commemorators on 4 May.

How do you explain to a child of just seven years old this inky black reality in her environment? When I still held May 4 as a commemoration moment for the Holocaust, I used to unpack the box with war paraphernalia, which my father had carefully kept and which was later supplemented with the files of the Stichting 40-45.

The false names, my mother called herself Marie Teuben-Verbrugge and was supposedly from Hoogezand, and the many unused Jewish stars. The rolled-up notes smuggled through the prison wall that I never opened. The forged permit to own a bicycle and so on. As tangible and close as the inherited radar for anti-Semitism, which I unintentionally carry with me and keep hopes hidden from her.


Photo: Ernst Lissauer Collection

She recently asked where "grandma" is buried so that she can put a stone on her grave. That was after reading in her bed, after which I told her about "grandma's couch" (that was her great-grandmother's couch that was so called at home) and now she's in her room. “Grandma's family once fled Portugal and brought a bank from the synagogue. And now it is in your room. ”

I avoided the question about my grandmother Vaz Dias's grave. How do you explain to her that she belongs to a slave people who have been persecuted forever? Why is there no family with her like other children at school?

About the author

Ernst Lissauer

Chief Parliamentary Broadcasting ON


google translate

438 views