Created by: Sondra Baras

Sondra Baras: Pesach – Exodus 33 – 34 -

 
Pesach – Exodus 33 – 34
 

Ik wil deze Shabbat Shalom opdragen aan een korte bespreking van het centrale thema van de Haggadah, het boek dat de orde en de inhoud van de Seder dienst definieert.  "En u zult uw zoon op die dag vertellen: vanwege dit wat G-d voor mij deed toen ik Egypte verliet."  (Exodus 13:8).  Deze Schriftteksten bevatten de essentie van de Seder - het vertellen van het verhaal aan onze kinderen, zodat zij het Bijbelse verhaal van de Exodus kennen en begrijpen dat elk gebruik dat we uitvoeren, elk ritueel en gebed die nacht, verbonden is met de Exodus uit Egypte.

De Haggadah begint met de vier vragen die door het jongste kind of alle kinderen aan tafel worden gesteld.  De vragen zijn bedoeld om de nieuwsgierigheid van het kind op te wekken en weerspiegelen inderdaad enkele van de gewoontes die met de Seder-maaltijd verbonden zijn geraakt.  De vorm van de vragen is echter bedoeld om ons als ouders te informeren en te instrueren - het is onze taak om de nieuwsgierigheid van onze kinderen te wekken, zodat ze ons vragen kunnen stellen.  En het zijn deze vragen die ons op hun beurt weer voortstuwen in onze taak om onze kinderen de betekenis van de avond te leren.

En inderdaad, onmiddellijk na de vier vragen beginnen we onze kinderen te onderwijzen: "We waren slaven van de Farao in Egypte.  Zo begint het verhaal van de Exodus uit Egypte.

Later in de Haggadah worden vier verschillende zonen beschreven - een wijze zoon, een boze zoon, een eenvoudige zoon en een zoon die niet weet hoe hij moet vragen.  Elke zoon (behalve de laatste) stelt een vraag met betrekking tot de Pesachdienst en elke zoon wordt anders beantwoord.  De vragen van elke zoon en hun antwoorden zijn eigenlijk citaten uit de Schrift, of in het geval van de Wijze zoon, een citaat uit de Misjna.  Maar de bovenstaande Schrifttekst over het vertellen van het Pesach-verhaal aan de zonen, wordt zowel in de antwoorden aan de boze zoon als aan de zoon die niet weet hoe hij het moet vragen, geciteerd.

Onderwijs is al lang een centrale pijler van het Jodendom en er is geen beter voorbeeld van de relatie tussen onderwijs, geloof en traditie dan de Pesach-seder.  Het verhaal van de Exodus uit Egypte wordt duidelijk verteld in het Boek van Exodus, en we lezen deze hoofdstukken elk jaar in de synagoge als onderdeel van de reguliere wekelijkse portiecyclus, maar ook tijdens de Pesach-vakantie.  Joden bestuderen ook regelmatig de Bijbel en dit verhaal is bekend bij iedereen die de Bijbel bestudeert.  Maar de Pesach-vakantie laat zien dat onderwijs niet alleen gaat over het lezen van de Bijbel.  Het gaat om discussiëren, vragen stellen, debatteren en ervaren.

Ouders worden aangemoedigd om te doen wat ze moeten doen om de nieuwsgierigheid van hun kinderen te wekken.  In sommige gevallen verkleden ze zich als de oude Israëlieten met een zak en een stok, en ze marcheren rond de tafel totdat de kinderen dit bizarre gedrag in twijfel trekken.  En dan kunnen de ouders, terwijl ze de Schrift citeren, antwoorden hoe hun voorvaderen Egypte in allerijl verlieten, "hun kneedtroggen die in hun kleren op hun schouders zijn vastgebonden".  (12:34)  

De hele avond staat in het teken van activiteiten - we eten bittere kruiden zodat we de bitterheid van de slavernij kunnen voelen en proeven.  We eten Matzah om ons te herinneren aan het brood dat in allerijl werd klaargemaakt op de weg uit Egypte.  We proeven en voelen en handelen de gebeurtenissen, zodat ze voor ons meer realiteitszin krijgen.  En de Haggadah vertelt ons expliciet: "In elke generatie moet men zichzelf zien alsof hij Egypte heeft verlaten."  Het is niet genoeg om erover te lezen - men moet het voelen en zelf ervaren.

Inderdaad, de Pesach Seder is een van de meest voorkomende gebruiken in de Joodse wereld. Zelfs de meest geassimileerde Joden zullen vaak deelnemen aan een Seder.  En de Seder is waarschijnlijk een van de belangrijkste invloeden op de Joodse continuïteit door de eeuwen heen.

Het is het vertellen van het verhaal aan onze kinderen dat alles zegt.  Want de Bijbel zelf werd ons in de Sinaï gegeven en het is alleen omdat de ouders hun kinderen leerden, de tradities en het geloof doorgaven, dat de Bijbel vandaag de dag nog steeds bij ons is.  Het is de leer die ons volk en ons geloof heeft behouden.

Shabbat Shalom vanuit Samaria,

 

Sondra Baras Director, Israel Office CFOIC Heartland

 

********************************
ENGLISH:
  

I would like to dedicate this Shabbat Shalom to a short discussion of the central theme of the Haggadah, the book that defines the order and content of the Seder service.  “And you shall tell your son on that day saying: because of this which G-d did for me when I left Egypt.”  (Exodus 13:8).  This Scriptures captures the essence of the Seder – the telling of the story to our children, ensuring that they know the Biblical story of the Exodus and understand that every custom we perform, every ritual and prayer that night, is connected to the Exodus from Egypt.

The Haggadah begins with the four questions which are asked by the youngest child or all the children at the table.  The questions are meant to arouse the curiosity of the child and, indeed, reflect some of the customs which have come to be associated with the Seder meal.  The format of questions, however, is meant to inform and instruct us as parents – it is our job to inspire the curiosity of our children so that they may ask us questions.  And it is these questions, in turn, which propel us into our job of teaching our children the meaning of the evening.

And, indeed, immediately following the four questions, we begin to teach our children: “We were slaves to Pharaoh in Egypt.”  So begins the story of the Exodus from Egypt.

Later on in the Haggadah, four different sons are described – a wise son, a wicked son, a simple son and a son who does not know how to ask.  Each son (except the last) poses a question with regard to the Passover service and each son is answered differently.  The questions of each son as well as their answers are actually quotations from Scripture, or in the case of the Wise son, a quotation from the Mishna.  But the scripture above regarding the telling of the Passover story to the sons, is quoted in both the answers to the wicked son and to the son who does not know how to ask.

Education has long been a central pillar of Judaism and there is no better example of the relationship between education, faith and tradition than the Passover seder.  The story of the Exodus from Egypt is told clearly in the Book of Exodus, and we read these chapters each year in the synagogue as part of the regular weekly portion cycle, as well as during the Passover holiday.  Jews also study the Bible regularly and this story is well known to anyone who studies the Bible.  But the Passover holiday demonstrates that education is not just about reading the Bible.  It is about discussing, questioning, debating and experiencing.

Parents are encouraged to do whatever they need to do to arouse their children’s curiosity.  In some cases, they dress up as the ancient Israelites with a sack and a stick, and they march around the table until the children question this bizarre behavior.  And then, the parents can respond, while quoting Scripture, how their forefathers left Egypt in a hurry, “their kneading troughs being bound up in their clothes upon their shoulders.”  (12:34)

The entire evening is dedicated to activities – we eat bitter herbs so that we might feel and taste the bitterness of the enslavement.  We eat Matzah to remind us of the bread that was hastily prepared on the way out of Egypt.  We taste and feel and act out the events so that they may become more real to us.  And the Haggadah tells us explicitly: “In each generation one must see himself as if he had left Egypt.”  It is not enough to read about it – one must feel it and experience it himself.

Indeed, the Passover Seder is one of the most observed customs in the Jewish world. Even the most assimilated Jews will often participate in a Seder.  And the Seder has probably been one of the most important influences on Jewish continuity throughout the ages.

It is the telling of the story to our children that says it all.  For the Bible itself was given to us at Sinai and it is only because parents taught their children, passed the traditions and beliefs on, that the Bible is still with us today.  It is the teaching that preserved our people and our faith.

Shabbat Shalom From Samaria,

Sondra Baras Director, Israel Office CFOIC Heartland

363 views