04 juni 2019

2019-06-04-19.40: Joodse familie krijgt schilderijen terug van Centraal Museum en Frans Hals Museum - Jewish family receives paintings back from Centraal Museum and Frans Hals Museum

Pronk stilleven schilderij 'De-Heem'

Nederlands - English

NEDERLANDS"

Geschreven door Kemal Rijken - Jonet.nl

Het Centraal Museum in Utrecht en het Frans Hals Museum in Haarlem hebben twee schilderijen moeten teruggeven aan een Joodse familie. Het gaat om de erven van de rechtmatige eigenaar, Jacob Lierens (1877-1949). De musea volgen het advies van de Restitutiecommissie die is ingesteld door de Nederlandse Museumvereniging. Musea en overheden hebben eerder beloofd om het advies van de commissie uit te voeren. De Joodse familie Lierens is opgelucht en blij dat de doeken weer terugkomen. De Restitutiecommissie heeft het juiste besluit genomen, zo vinden ze.

Het gaat om ‘Pronkstilleven’ van Jan Davidsz de Heem uit het Centraal Museum en ‘Banket met musici en sjoelbakspelers in een interieur’ van Dirck Hals en Dirck van Delen uit het Frans Hals Museum. Beide musea hadden de werken al decennia in bruikleen van de Nederlandse staat. “We wisten dat het kon gebeuren en zijn blij dat we zo lang voor het schilderij hebben mogen zorgen. Het is een werk van hoge kwaliteit,” aldus een persvoorlichter van het Centraal Museum tegen dagblad Trouw. “Het is natuurlijk jammer dat we het nu kwijtraken. Maar we zijn ook blij dat we het hebben kunnen tonen,” aldus de de voorlichter van het Frans Hals Museum.

Oorspronkelijk waren de doeken in het bezit van de Joodse zakenman en kunstverzamelaar Jacob Lierens. In de Tweede Wereldoorlog werd hij gedwongen om zijn bezittingen te verkopen zodat hij kon onderduiken. Hij heeft de stukken zelf te koop laten aanbieden, maar de Restitutiecommissie beschouwt verkoop wegens de oorlogsomstandigheden als een onvrijwillige verkoop. Ondanks dat er geen sprake is van roof moeten de kunstvoorwerpen toch teruggegeven worden aan de erven. Beide werken kwamen in 1941 in het bezit van Hans Posse, de Duitse leider van de organisatie die in opdracht van Adolf Hitler kunst verzamelde voor het nieuwe Führermuseum in Linz. Na de oorlog gingen de doeken naar de Nederlandse overheid die het in bruikleen gaf aan de musea.

Die tijd van bruikleen is nu voorbij. “De Restitutiecommissie hanteert nu de regel dat het in de oorlog gaat om onvrijwillige verkoop, tenzij er aanwijzingen zijn voor vrijwillige verkoop,” aldus advocaat Gert Jan van den Bergh in Trouw. Hij staat de familie Lierens bij en zegt erg tevreden te zijn met de uitspraak. Hij vindt het een stap in de goede richting dat deze keer niet in het belang van het museum is gehandeld maar in dat van de erfgenamen. Vorig jaar mocht het Kandinsky’s schilderij ‘Bild mit Häusern’ in het Stedelijk Museum blijven hangen, omdat het museum een groter belang bij het werk had dan de erfgenamen van de oorspronkelijke eigenaren. “Via de achterdeur van de belangenafweging werd het Joodse families zo weer moeilijk gemaakt om hun recht te halen,” aldus Van den Bergh.

________________________________________
ENGLISH:

Written by Kemal Rijken - Jonet.nl

The Centraal Museum in Utrecht and the Frans Hals Museum in Haarlem had to give two paintings back to a Jewish family. It concerns the heirs of the rightful owner, Jacob Lierens (1877-1949). The museums follow the advice of the Restitutions Committee set up by the Dutch Museum Association. Museums and governments have previously promised to implement the committee's advice. The Jewish Lierens family is relieved and happy that the canvases are coming back. The Restitutions Committee has made the right decision, they think.

These are "Pronkstilleven" by Jan Davidsz de Heem from the Centraal Museum and "Banquet with musicians and shuffleboard players in an interior" by Dirck Hals and Dirck van Delen from the Frans Hals Museum. Both museums had the works on loan from the Dutch state for decades. “We knew it could happen and are happy that we have been able to take care of the painting for so long. It is a high-quality work, "said a press officer from the Centraal Museum against newspaper Trouw. “Of course it is a shame that we are losing it now. But we are also happy that we were able to show it, "says the Frans Hals Museum spokesperson.

The canvases were originally owned by the Jewish businessman and art collector Jacob Lierens. In the Second World War he was forced to sell his possessions so that he could go into hiding. He had the documents offered for sale himself, but the Restitutions Committee regards sale due to the war circumstances as an involuntary sale. Although there is no robbery, the art objects must be returned to the heirs. Both works came into the possession of Hans Posse, the German leader of the organization in 1941, who commissioned Adolf Hitler to collect art for the new Führermuseum in Linz. After the war, the canvases went to the Dutch government, who gave it to the museums on loan.

That time of loan is now over. "The Restitutions Committee now applies the rule that the war is about involuntary sales, unless there are indications of voluntary sales," said lawyer Gert Jan van den Bergh in Trouw. He assists the Lierens family and says he is very satisfied with the ruling. He thinks it is a step in the right direction that this time it was not in the interest of the museum but in that of the heirs. Last year, Kandinsky’s painting "Bild mit Häusern" was allowed to remain in the Stedelijk Museum because the museum had a greater interest in the work than the heirs of the original owners. "Through the back door of the weighing of interests, Jewish families were again made difficult to do justice," said Van den Bergh