03 juni 2021

2021-06-03: Lapid en Bennett vormen coalitie in Israel - Lapid and Bennett form coalition in Israel

vlnr: Yair Lapid, Naftali Bennett en Mansour Abbas tekenen een historische coalitiedeal (Foto: Ra’am)

Nederlands + English

NEDERLANDS:

Naftali Bennett (Yamina) en Yair Lapid (Yesh Atid) hebben woensdagavond aangekondigd alsnog een regering zonder zittend premier Benjamin Netanyahu en zijn Likoed te vormen. Bennett wilde al eerder met het zogenaamde ‘veranderingsblok’ van Yair Lapid (Yesh Atid) regeren, met gedoogsteun van in ieder geval Ra’am, maar dat plan lag gedurende de recente geweldsescalatie met Hamas en verschrikkelijke rellen tussen Israelische Arabieren en Joden even stil. Nu de situatie weer rustig is, ziet Bennett kans om met oppositieleider Yair Lapid nog net voor de deadline op woensdag 2 juni een regering te presenteren. 

Bron: CIDI

Hoewel Yamina met zeven zetels aanzienlijk minder goed scoorde tijdens de verkiezingen in maart dan de 17 zetels die Yesh Atid opstreek, wist Bennett af te dwingen dat hij als eerste premier mag zijn in een rotatieovereenkomst met Lapid. Als een van slechts twee partijen naast Ra’am sloot Yamina noch regeren met Netanyahu uit, noch zegde het toe alleen met Netanyahu te regeren. Bennett deed ook een verkiezingsbelofte om in elk geval Lapid geen premier te laten worden. Kiezers van Yamina zullen nu genoegen moeten nemen met Bennett als eerste premier in een rotatie met Lapid. De twee politici kunnen goed met elkaar overweg en noemen elkaar steevast ‘bro’. Volgens de rotatiedeal zal Lapid pas in september 2023 premier worden, als de nieuwe regering wordt ingezworen door de Knesset, en als deze regering het zo’n tweeëneenhalf jaar volhoudt. Knessetlid Amichai Chikli van Yamina heeft al aangekondigd in de Knesset te blijven zitten, maar niet met de nieuwe regering mee te stemmen, ook al wordt zijn partijleider premier. Dit vermindert de meerderheid van de coalitie tot een minimale 61 zetels. De nieuwe eenheidsregering wordt hierdoor zeer fragiel.

Eenheidsregering van acht partijen

Voor het eerst zal de voorgestelde nieuwe regering een Arabische partij in het kabinet opnemen. Verenigd tegen ‘Bibi’ nemen partijen van links tot rechts deel aan een eenheidskabinet, dat er vooral over eens is dat Netanyahu geen premier meer mag blijven. Verder zijn er nauwelijks standpunten die gedeeld worden door zowel MeretzArbeid, Yesh Atid, Blauw Wit, Yamina, Nieuwe HoopYisrael Beitenu en Ra’am, de acht coalitiepartners. Iedere partij wordt zoetgehouden met een paar ministeries die hen aangaan: zo zou Benny Gantz defensieminister blijven, en werd nog tot vlak voor de deadline koehandel gepleegd over de rollen van Meirav Michaeli (Arbeid) en Ayelet Shaked (Yamina), die zullen roteren in het voorzitterschap van de Knessetcommissie voor rechterlijke aanstellingen. Deze commissie is vooral van belang voor deze ‘veranderingsregering’ vanwege de lopende strafzaken tegen Netanyahu. Mansour Abbas van Ra’am zal in ieder geval leiding geven aan een Knessetcommissie over Arabische zaken, en kreeg een toezegging dat illegaal gebouwde huizen voorlopig niet gesloopt zouden worden. Men gaat ervan uit dat het nieuwe kabinet zo’n 24 ministers zal tellen, alsnog minder dan de 36 ministers van het vorige kabinet van Netanyahu en Gantz.

Ophitsing en dreigementen

De afgelopen tijd is er veel druk uitgeoefend op politici om maar geen deel te nemen aan een mogelijke regering zonder Likoed. Zo verschenen er grote billboards gericht op Lapid, Bennett en Shaked. Ook werden Bennett en Shaked weggezet als ‘verraders’ en ontvingen doodsbedreigingen van rechtse extremisten. Knessetlid Tamar Zandberg van Meretz kreeg te maken met doodsbedreigingen richting haarzelf en haar dochtertje. Zo verscheen er een nep-rouwadvertentieen ontving zij telefoontjes met dreigementen aan haar jonge dochter. Zandberg besloot haar woning tijdelijk te verlaten. Benny Gantz stelde dat door de ophitsing en bedreigingen een ‘geen lessen zijn getrokken uit de jaren ’90‘, toen premier Yitschak Rabin in 1995 werd vermoord door een rechtsextremist. Bennett heeft als aangewezen aanstaand premier een beveiligingsteam van de interne veiligheidsdienst gekregen.

Knessetmeerderheid behouden blijft uitdaging

Voordat Bennett als premier kan worden ingesteld en de nieuwe regering kan worden gepresenteerd, moet een meerderheid van Knessetleden ermee instemmen. Momenteel steunt een minimum van 61 volksvertegenwoordigers de voorgestelde samenwerking. Maar een tweede Knessetlid van Yamina, Nir Orbach, overweegt ook openlijk zijn steun voor een regering van Bennett en Lapid in te trekken. Er moet nu binnen zo’n twaalf dagen over de voorgestelde nieuwe regering gestemd worden, maar Knessetvoorzitter Yariv Levin (Likoed) liet al doorschemeren dat hij graag tot op het laatste moment wacht om een stemming toe te laten, zodat zijn partij zoveel mogelijk tijd heeft druk te zetten op Knessetleden om de coalitie alsnog te torpederen. Bepaalde Knessetleden van de Verenigde Lijst zouden bereid zijn om ook voor de nieuwe regering te stemmen.

Maandag staan er twee stemmingen op het programma: één om Knessetvoorzitter Levin te vervangen met Mickey Levy van Yesh Atid. En als het lukt om Levin als voorzitter te vervangen, kan er dan gelijk een stemming gehouden worden over het goedkeuren van de nieuwe regering. Orbach heeft zijn naam al laten schrappen van de petitie om Levin als voorzitter te vervangen. Het einde van Netanyahu’s tweede premierschap en periode als langst regerend leider van Israel is nu in zicht, maar is nog geen voldongen feit.



**********************
ENGLISH:

Fltr: Yair Lapid, Naftali Bennett and Mansour Abbas sign a historic coalition deal (Photo: Ra'am)

Naftali Bennett (Yamina) and Yair Lapid (Yesh Atid) announced Wednesday night that they would still form a government without incumbent Prime Minister Benjamin Netanyahu and his Likud. Bennett had previously wanted to govern with the so-called "change bloc" of Yair Lapid (Yesh Atid), with the support of at least Ra'am, but that plan was on hold for a while during the recent escalation of violence with Hamas and terrible riots between Israeli Arabs and Jews. Now that the situation is calm again, Bennett sees a chance to present a government with opposition leader Yair Lapid just before the deadline on Wednesday, June 2. 

Source: CIDI

Although Yamina, with seven seats, scored considerably lower in the March elections than the 17 seats garnered by Yesh Atid, Bennett managed to enforce that he be allowed to be the first prime minister in a rotation agreement with Lapid. As one of only two parties besides Ra'am, Yamina neither ruled out governing with Netanyahu nor pledged to govern only with Netanyahu. Bennett also made an election promise to at least not let Lapid become prime minister. Voters of Yamina will now have to settle for Bennett as the first prime minister in a rotation with Lapid. The two politicians get along well and invariably call each other "bro. According to the rotation deal, Lapid will not become prime minister until September 2023, when the new government is sworn in by the Knesset, and if this government holds out for about two and a half years. Knesset member Amichai Chikli of Yamina has already announced that he will remain in the Knesset, but will not vote with the new government, even if his party leader becomes prime minister. This reduces the coalition's majority to a minimum of 61 seats. This makes the new unity government very fragile.

Unitary government of eight parties

For the first time, the proposed new government will include an Arab party in the cabinet. United against "Bibi," parties from left to right are participating in a unity cabinet, which mainly agrees that Netanyahu should no longer remain prime minister. Furthermore, there are hardly any positions shared by both Meretz, Labor, Yesh Atid, Blue White, Yamina, New Hope, Yisrael Beitenu and Ra'am, the eight coalition partners. Each party is being kept sweet with a few ministries that concern them: for example, Benny Gantz would remain defense minister, and until just before the deadline there was haggling over the roles of Meirav Michaeli (Labor) and Ayelet Shaked (Yamina), who will rotate in the chairmanship of the Knesset committee on judicial appointments. This committee is especially important to this "change government" because of the pending criminal cases against Netanyahu. Mansour Abbas of Ra'am will at least head a Knesset committee on Arab affairs, and received a pledge that illegally built houses would not be demolished for the time being. It is assumed that the new cabinet will have some 24 ministers, still fewer than the 36 ministers of the previous cabinet of Netanyahu and Gantz.

Sedition and threats

Recently there has been a lot of pressure on politicians not to participate in a possible government without Likud. For example, large billboards appeared aimed at Lapid, Bennett and Shaked. Bennett and Shaked were also dismissed as "traitors" and received death threats from right-wing extremists. Knesset member Tamar Zandberg of Meretz had to deal with death threats towards herself and her little daughter. A fake marriage ad appeared and she received phone calls threatening her young daughter. Zandberg decided to leave her home temporarily. Benny Gantz argued that because of the incitement and threats, a "no lessons were learned from the 1990s," when Prime Minister Yitschak Rabin was assassinated by a right-wing extremist in 1995. Bennett has been assigned a security team from the Internal Security Service as the designated incoming prime minister.

Retaining Knesset majority remains challenging

Before Bennett can be established as prime minister and the new government can be presented, a majority of Knesset members must agree. Currently, a minimum of 61 MPs support the proposed cooperation. However, a second Knesset member from Yamina, Nir Orbach, is also openly considering withdrawing his support for a government of Bennett and Lapid. A vote on the proposed new government is now due within some twelve days, but Knesset Chairman Yariv Levin (Likud) has already hinted that he is happy to wait until the last minute to allow a vote, so that his party has as much time as possible to put pressure on Knesset members to torpedo the coalition after all. Certain Knesset members of the United List would be willing to vote for the new government as well.

Two votes are scheduled for Monday: one to replace Knesset Chairman Levin with Mickey Levy of Yesh Atid. And if it succeeds in replacing Levin as chairman, a vote can then be held right away on approving the new government. Orbach has already had his name removed from the petition to replace Levin as chairman. The end of Netanyahu's second premiership and period as Israel's longest reigning leader is now in sight, but is not yet a fait accompli.